W dniu 27 sierpnia 2008 r. została przeprowadzona analiza ankiet ewaluacyjnych Pierwszego Internetowego Kursu Historii Harcerstwa – ZHPwIIRP. W chwili przyjęcia ostatnich ankiet Kurs składał się z 17 merytorycznych maili tekstowych, a czytelnikami Kursu jest 220 osób. Ankiety ewaluacyjne wypełniło 104 osoby, co daje bardzo wysoką responsywność listy (na poziomie 47%).

Streszczenie wyników

Pierwszy Kurs Internetowy Historii Harcerstwa – Kurs ZHPwIIRP oceniany jest przez jego Czytelników dość wysoko. Zauważają oni przydatność zawartej w nim wiedzy dla różnych grup instruktorskich i dla członków współczesnych władz harcerskich. Rozwiązania techniczne są akceptowane i realizują założone cele Kursu. Czytelnicy zdecydowanie opowiadają się za dalszą rozbudową Kursu i są zainteresowani udziałem w innych, podobnych kursach mailowych. Duża część Kursantów zainteresowana byłaby także znacznie bardziej sformalizowanym procesem edukacji (testy końcowe, dyplomy, listy absolwentów kursu).

Jak zostaje się Czytelnikiem Kursu?

Czytelnikami kursu zostają najczęściej osoby, którym został on polecony przez ich własnych znajomych. Taki „marketing szeptany” pozwolił skutecznie zainteresować kursem 60% obecnych jego czytelników. Inne źródła okazały się mniej skuteczne. Z informacji na innej stronie WWW skorzystało 13% obecnych czytelników, z wyszukiwarki – 7%. Pozostałe 20% to inne źródła (np. listy dyskusyjne, prasa harcerska).

Kim są Czytelnicy Kursu?

Czytelnicy to kobiety (52%) i mężczyźni (48%) w średnim wieku 24 lat, a więc generalnie ludzie młodzi, choć rozkład wieku jest dość duży. Najstarsza osoba na liście ma 60, najmłodsza – 15 lat. Prawie 35% posiada wykształcenie wyższe, jednak największą grupą są osoby z wykształceniem średnim (np. studenci), którzy stanowią ponad 42% wszystkich Czytelników. Ponad 78% kursantów ma więc już za sobą maturę, z czego większość kontynuuje edukację. Czytelnikami Kursu są także osoby o dużej wiedzy merytorycznej dotyczącej omawianych problemów, znani instruktorzy harcerscy, autorzy publikacji harcerskich (także historycznych), osoby ze stopniem doktorskim i doktoranci z różnych uczelni. Grupa kursowa ma wybitnie harcerski charakter i jest związana, przede wszystkim, z ZHP. Ponad 91% Czytelników to obecni członkowie ZHP. Tylko 1 osoba nie jest i nigdy nie była członkiem jakiejkolwiek organizacji harcerskiej. Tylko 4 osoby, to obecni członkowie ZHR. Interesujący jest rozkład posiadanych przez Czytelników stopni instruktorskich. 23% to osoby bez stopnia instruktorskich. Spośród Czytelników 16% już posiada stopień przewodnika, a 13% ma otwartą próbę na ten stopień. W przypadku stopnia podharcmistrza rozkład jest identyczny, tj. kolejne 16% posiada już stopień, a kolejne 13% ma otwartą próbę. Sytuacja zmienia się znacząco w przypadku stopnia harcmistrza. Tylko 10% czytelników może wykazać się tym stopniem i tylko 7% realizuję próbę na stopień harcmistrza. Wyniki te pokazują, że kurs jest czytany równie chętnie przez osoby o zupełnym braku lub niewielkim doświadczeniu instruktorskim, jak i przez osoby znacznie bardziej zaawansowane w systemie stopni instruktorskich. Wśród Czytelników Kursu nie są jednak reprezentowane wszystkie chorągwie ZHP. Najwięcej osób jest obecnie związanych z Chorągwią Łódzką (23%), powyżej 10% czytelników mają chorągwie: dolnośląska, podkarpacka i stołeczna.

Jak oceniany jest Kurs?

Czytelnicy oceniają Kurs ZHPwIIRP bardzo pozytywnie. Dla ponad 89% Czytelników Kurs jest atrakcyjny. Atrakcyjność maili kursowych oceniona została przez 57% czytelników jako „raczej wysoka” a przez 33% jako „zdecydowanie wysoka”. 11% wybrało odpowiedź „trudno powiedzieć”. Żaden z respondentów nie ocenił atrakcyjności maili kursowych na „raczej nisko” lub „zdecydowanie nisko”.

Jeszcze wyżej został oceniony poziom merytoryczny kursu. Ponad 91% Czytelników ocenia go wysoko, przy czym 38% „zdecydowanie wysoko”. Nie miało zdania 7% ankietowanych. Tylko dwie osoby wybrały ocenę „raczej nisko”.

Ponad 78% czytelników stwierdziło, że Kurs składał się w 50%-100% z całkowicie dla nich nowych informacji. Ciekawe są szacunki 6 osób, które zaznaczyły, że maksymalnie 25% informacji było dla nich zupełnie nowych. Oznacza to, że Czytelnikami Kursu są również eksperci poruszanych tematów.

Dla kogo Kurs ZHPwIIRP jest przydatny?

W ankiecie ewaluacyjnej Czytelniku proszeni byli o ocenę przydatności kursu dla różnych typów władz i grup instruktorów harcerskich. Okazuje się, że w zdecydowanej większości, Czytelnicy Kursu skłonni są go polecać wszystkich zaproponowanym grupom „praktyków” harcerstwa. I tak, 90% uważa, że kurs jest przydatny dla drużynowych (54% – „zdecydowanie przydatny”, 36% „raczej przydatny”). Jeszcze więcej bo 93% respondentów stwierdza przydatność kursu dla wszystkich instruktorów harcerskich (62%, 31%), natomiast 79% zauważa przydatność Kursu dla harcmistrzów (52%, 27%).
Wysoko jest również oceniana przydatność kursu dla władz harcerskich:
- dla władz hufcowych 70% (39% – „zdecydowanie przydatny”, 31% – „raczej przydatny” i 18% – „nie mam zdania”),
- dla władz chorągwianych 63% (42%, 21% i 22%),
- dla władz naczelnych 62% (42%, 21% i 21%).

Jak są oceniane rozwiązania techniczne?

Sam pomysł przekazywania wiedzy za pomocą maili ponad 90% osób oceniło jako dobry, z czego aż 74% jako „zdecydowanie dobry”. Długość maili kursowych oceniona została jako odpowiednia przez 66% Czytelników. Przy czym 13% stwierdziło, że maile są „raczej za długie”, a 16%, że „raczej za krótkie” (dwie osoby zaznaczyły „zdecydowanie za krótkie”) co pozwala przyjąć, że rozkład opinii jest rozkładem normalnym, który daje możliwość nieznacznego rozszerzenia długości niektórych maili. Jednak średnia ich długość wydaje się być odpowiednia dla potrzeb Kursu.

Częstotliwość wysyłania maili (co około 24 godziny) również została oceniona jako odpowiednia. Jedynie 16% Czytelników chciałoby dostawać maile z mniejszą częstotliowścią (np. co drugi dzień).

Czy Kurs powinien być nadal rozbudowywany?

Pomijając 1 osobę, która nie miała zdania, wszyscy Czytelnicy Kursu stwierdzili, że powinien on być dalej rozbudowywany. Przy czym „zdecydowanie tak” odpowiedziało 79% respondentów. Ponad 30% Czytelników zaproponowało tematykę kolejnych maili kursowych. Wszystkie odpowiedzi zostały zebrane i przeanalizowane i będą wykorzystywane przy dalszych pracach nad Kursem. 28 osób przesłało autorowi swoje rekomendacje do zamieszczenia na stronie WWW Kursu.

Ponad 91% uczestników kursu chce brać udział w innych internetowych kursach mailowych. Z czego zdecydowanie chce tego połowa ankietowanych. Z proponowanych tematów kursowych największą popularnością cieszyła się tematyka harcerska: techniki harcerskie (65%), poradnik metodyczny dla instruktorów (64%), poradnik dla drużynowych (61%). Duże zainteresowanie deklarowane jest też kursami z zakresu: turystyki górskiej (48%), metodyki pracy umysłowej i zarządzania projektami indywidualnymi (48%), technik szybkiej i skutecznej nauki (42%), ratownictwa przedmedycznego (45%).

Czy Kurs powinien być bardziej sformalizowany?

Z inicjatywy samych Czytelników zapytano również w ankiecie ewaluacyjnej o opinię na temat trzech rozwiązań, które by bardziej formalizowały uczestnictwo w Kursie. I tak:

- 75% (”zdecydowanie tak” + „raczej tak”) czytelników uważa, że pod koniec Kursu powinna być jakaś możliwość weryfikacji wiedzy zdobytej na Kursie (np. quiz z pytaniami dotyczącymi całości Kursu),

- 65% czytelników stwierdza, że dla chętnych osób powinna być możliwość zamieszczenia swojego imienia i nazwiska na oficjalnej liście absolwentów (na stronie internetowej kursu),

- 60% czytelników uważa, ze powinna zostać wprowadzona możliwość uzyskania zaświadczenia / dyplomu o ukończeniu kursu.

Wszystkie te odpowiedzi sugerują, że większość Czytelników Kursu zainteresowana byłaby ewolucją nieformalnego Kursu w kierunku bardziej formalnych rozwiązań edukacyjnych w Internecie.

Dziękuję za wypełnienie ankiet ewaluacyjnych.
dr Kamil Wais